Học đọc có thể định hình lại những phần sâu nhất trong bộ não người trưởng thành chỉ trong vòng 6 tháng

Não chúng ta không ngừng thích nghi. Nếu bạn đang đọc bài viết này và đang còn đi học ở trường, bạn đang có cơ hội học đọc từ khi chưa trưởng thành, nhưng ở nhiều quốc gia trên thế giới,tình trạng mù chữ làm cho hàng triệu người trưởng thành không thể đọc hiểu được chữ viết

Giờ đây, các nhà khoa học đã khám phá ra rằng khi mọi người học cách đọc trong những năm tháng đã trưởng thành, những thay đổi đáng kể sẽ diễn ra trong não của họ – và việc tái tạo lại bộ não không chỉ xuất hiện ở vùng ngoại vi của não mà còn ở các vùng sâu bên trong nhất.

Theo ông Falk Huettig thuộc Viện Nghiên cứu Ngôn ngữ học Max Planck, Hà Lan, cho đến nay vẫn có những giả định là những thay đổi này chỉ giới hạn ở lớp ngoài của não, vỏ não, những phần được biết là thích ứng nhanh với những kích thích mới .

Tuy nhiên, thực hiện quét bộ não của 21 phụ nữ Ấn Độ bị mù chữ được dạy về hệ thống chữ viết Devanagari cho thấy quá trình học đọc ảnh hưởng đến phần sâu xa hơn là vỏ não.
Hầu như tất cả những phụ nữ này đều ở độ tuổi 30, và não bộ của họ được quét bằng máy fMRI trước khi học Devanagari và sáu tháng sau đó.
Trong nửa năm, nhóm phụ nữ này đã đạt đến trình độ biết đọc biết viết tương đương với trình độ học sinh lớp 1, điều đó cho thấy rằng không bao giờ là quá muộn để vượt qua sự mù chữ, miễn là bạn có cơ hội để học hỏi.

Huettig nói: “Hiểu rõ về vấn đề này là một điều quan trọng”.

“Mặc dù chúng ta khó để học một ngôn ngữ mới, nhưng chúng ta có thể học đọc dễ dàng hơn. Não bộ trưởng thành tỏ ra linh hoạt một cách đáng kinh ngạc.”

Bên cạnh sự tiến bộ của những nữ học viên này, điều thực sự gây ấn tượng cho các nhà nghiên cứu là làm cách nào mà quá trình học tập đã cấu hình lại các kết nối thần kinh của những người tham gia.
Huettig giải thích với Gary Stix tại Scientific American, “Chúng tôi đã tìm thấy những thay đổi tích cực ở vỏ não, bên cạnh đó chúng tôi cũng nhận thấy rằng quá trình học tập dẫn đến sự tái tổ chức lan rộng đến các cấu trúc não nằm sâu trong đồi và cuống não .

Cụ thể, nhóm nghiên cứu nhận thấy việc học đọc ảnh hưởng một phần của cuống não gọi là colliculi superiores , và là pulvinar (có liên quan đến sự chú ý trực quan), nằm trong đồi não.

Những vùng nằm sâu trong não này tăng kết nối chức năng lên với vùng thị giác ở vỏ não sau những bài học chữ Devanagari, mà nhóm nghiên cứu cho rằng đó là cách lọc và điều chỉnh sự tràn thông tin nhận từ thị giác do sự tập trung của chúng ta đem lại.

Ngoài việc hiểu rõ hơn về cách xử lý ngôn ngữ của bộ não, nó cũng là một công cụ giúp chúng tôi biết được về tính dẻo dai của những phần nằm sâu trong não này.
Huettig giải thích với Kendra Pierre-Louis tại Popular Science: “Trước đây, không có dữ liệu gì cho thấy rằng những cấu trúc rất sâu trong não dù đã già về mặt tiến hóa vẫn có thay đổi các cấu trúc cơ bản để thích ứng với kỹ năng mới và bắt đầu giao tiếp hiệu quả với các bộ phận của vỏ não như vùng thị giác.

Cần phải lưu ý rằng những kết quả này tiến hành với số lượng người tham gia rất nhỏ – chỉ có 21 người, trong đó chỉ có 9 người là chúng ta có thể kiểm soát được sự thay đổi ở não – vì vậy chúng ta nên đợi xem kết quả có được khẳng định trong các nghiên cứu sau này hay không.

Nhưng các nhà nghiên cứu nghĩ rằng những phát hiện này có thể giúp dẫn đến những cách mới để điều trị chứng khó đọc , vì tình trạng này trước đây liên quan được cho là liên qua đến chức năng của đồi não.

Với việc biết thêm về cách não phản ứng với việc học đọc – đặc biệt là đối với những người chỉ có cơ hội học khi đã lớn sẽ giúp các nhà nghiên cứu và nhà giáo dục thay đổi cách phổ cập chữ viết đối với những người cần phát triển năng lực quan trọng này.

“Những ý nghĩa xã hội của loại nghiên cứu này là rất lớn,” Huettig nói với Scientific American .
“Chúng ta cần phải hiểu não bộ người lớn có linh hoạt như thế nào để có được một kỹ năng rất phức tạp như đọc sách để có thể kết hợp các chương trình học chữ sao cho tốt nhất nhằm giúp những người này”.

Hoài Thu
Các phát hiện được báo cáo trong Science Advances. .

Facebook Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *