Một loại thuốc mới có thể điều chỉnh hoạt động bất thường của não ở người bệnh Alzheimer

Đột phá mới đối với bệnh Alzheimer
Lần đầu tiên, các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng có một loại thuốc chữa chứng động kinh thông dụng có thể bình thường hóa trở lại hoạt động bị gián đoạn ở não người bệnh Alzheimer.

Bệnh lý chưa có thuốc điều trị này đã ảnh hưởng đến một phần mười dân số trên 65 tuổi, do đó trong việc mở rộng nghiên cứu khoa học để tìm ra các liệu pháp mới thì kết quả nghiên cứu này là một sự phát triển đầy hứa hẹn.

Bệnh nhân bị Alzheimer được biết là có nguy cơ cao hình thành chứng động kinh, nhưng phần lớn đại đa số đều không bị co giật với các triệu chứng đáng chú ý.

Tuy nhiên, nghiên cứu này gợi ý rằng, ở nhiều bệnh nhân như thế, những hoạt động ở não tương tự cơn động kinh có thể dẫn đến các triệu chứng về nhận thức mà bệnh nhân gặp phải dù vẫn chưa phát hiện được

Đó là lý do tại sao một nhóm từ Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess (BIDMC) tại Trường Y Harvard đã chuyển sang dùng thuốc chống động kinh để xem nó có ảnh hưởng gì đến hoạt động não của người bệnh Alzheimer hay không

LEV

Thuốc được dùng nghiên cứu là levetiracetam (gọi tắt là LEV), là loại thuốc thường được sử dụng để điều trị người bị động kinh. Trước đây, nó đã được thử nghiệm trong các mô hình chuột bệnh Alzheimer, cho thấy chúng có thể bình thường hóa trở lại hoạt động của não và thậm chí tái tạo một số thiếu hụt nhận thức.

Các nghiên cứu trước đây cũng chỉ ra rằng  liều LEV thấp có thể cải thiện trí nhớ  ở những người bị ‘suy giảm nhận thức nhẹ ở chứng đãng trí’, một sự thiếu hụt trí nhớ được biết đến là một nguy cơ dẫn đến bệnh Alzheimer.
Hiện tại các nhà nghiên cứu đã thực sự hoàn tất kiểm tra thuốc cho người bệnh Alzheimer, và mặc dù đây chỉ là một nghiên cứu nhỏ khả thi, kết quả trông thấy cũng rất hứa hẹn.

Nhóm nghiên cứu dẫn dắt bởi nhà thần kinh học Daniel Z. Press ở BIDMC đã đo tác động của một liều LEV duy nhất ở bảy bệnh nhân được chẩn đoán bị Alzheimer nhẹ.

Nghiên cứu này là hoàn toàn khách quan, tất cả các bệnh nhân đều nhận được ba mũi tiêm – liều thấp, hoặc một liều cao, hoặc một liều giả dược.

Trước và sau mỗi lần tiêm, bệnh nhân được cho điện não đồ (EEG) để phát hiện hoạt động điện bị gián đoạn trong não trong khi không có triệu chứng nào có thể quan sát rõ ràng lúc động kinh.

Các bệnh nhân cũng nhận được các bài kiểm tra nhận thức được chuẩn hóa để đo lường nhiều năng lực khác nhau bị ảnh hưởng bởi bệnh Alzheimer, chẳng hạn như bộ nhớ, khả năng ngôn ngữ và chức năng điều hành.

Kết quả cho thấy khi bệnh nhân nhận liều thuốc LEV cao hơn, có vẻ như thuốc có tác dụng giảm các hoạt động bất thường, những hoạt động não điển hình ở người bệnh Alzheimer và đã được các nhà nghiên cứu biết tới trước khi dùng thuốc. Nhưng không có sự cải thiện nào về điểm số ở bài kiểm tra nhận thức.

Điều quan trọng cần lưu ý là nhóm nghiên cứu không có nhóm đối chứng không bị Alzheimer, và họ nói trong nghiên cứu rằng  “điều này ngăn cản chúng tôi xác định liệu những ảnh hưởng này cũng có thể xảy ra trong quá trình lão hóa tự nhiên hay không.”

Nhưng có một số nghiên cứu trước đây cho thấy rằng LEV không thay đổi mô hình EEG  ở những người tình nguyện khỏe mạnh. Liều lượng của thuốc cũng phải được điều tra kỹ lưỡng hơn, để xem bệnh nhân sẽ có gặp khó khăn gì với liều lượng nhỏ hơn trong thời gian lâu hơn không.

Nhóm nghiên cứu viết trong báo cáo rằng “Dùng thuốc thường xuyên sẽ mô tả tốt hơn những lợi ích lâu dài tiềm ẩn của thuốc.

Ngay cả với quy mô mẫu nhỏ và những hạn chế khác, tác động của thuốc cũng trông rất hứa hẹn, các nhà nghiên cứu hiện đang kêu gọi mở rộng nghiên cứu hơn để khám phá thêm về tiềm năng của LEV như là một loại thuốc điều trị Alzheimer.

“Một điều đáng chú ý là chúng tôi đã không thu được bất kỳ cải thiện nào về chức năng nhận thức sau một liều thuốc duy nhất trong nghiên cứu này,” Press nói .
“Còn quá sớm để sử dụng thuốc rộng rãi, nhưng chúng tôi đang chuẩn bị cho một nghiên cứu lớn hơn và lâu dài hơn.”
Cho dù một loại thuốc động kinh thực sự có thể trở thành một phương pháp điều trị để kiểm soát các triệu chứng của Alzheimer vẫn chỉ là thử nghiệm, nhưng qua nhiều thập kỷ làm việc chăm chỉ của các nhà khoa học thì căn bệnh này chắc chắn sẽ được giải quyết.

Năm ngoái, có một nhóm khác báo cáo kết quả rất khả quan  trong việc thử nghiệm sơ bộ về một loại thuốc có thể dọn sạch protein độc hại tích tụ trong não. Việc điều trị hiện đang được nghiên cứu trong một nghiên cứu có quy mô lớn với kết quả dự kiến được đưa ra ​​vào năm 2020.

Và cuối tuần vừa rồi chúng tôi đã có một cái nhìn cận cảnh  về một trong những protein chủ chốt có liên quan đến bệnh Alzheimer. Lập bản đồ cấu trúc phân tử của protein TAU là một bước quan trọng để đưa ra các loại thuốc mới có thể nhắm vào mục tiêu là nó.

Hoài Thu
Nghiên cứu được công bố trên Jounal of Alzheimer’s Disease .

Facebook Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *