Thử nghiệm trên chuột vaccine phòng bệnh Zika cho thai nhi

Người mẹ được tiêm phòng vaccine trước mang thai sinh ra đứa trẻ không nhiễm virus Zika
Virus Zika có thể gây tổn thương não nghiêm trọng ở những người bị nhiễm bệnh trước khi sinh. Một nghiên cứu mới trên chuột cho thấy con cái được chủng ngừa trước khi mang thai với virus Zika thì khi sinh con con sẽ không có dấu vết của virus.

Hình 1: Hình ảnh hiển thị là một hình ảnh vi mô bằng kính hiển vi kỹ thuật số của virus Zika. Một nghiên cứu mới trên chuột cho thấy con cái được chủng ngừa trước khi mang thai với virus Zika thì khi sinh ra con con không có dấu vết của virus. Các phát hiện mang lại bằng chứng cho thấy vaccine hiệu quả khi được sử dụng trước lúc mang thai và có thể bảo vệ thai nhi khỏi nhiễm Zika và thương tổn virus mang lại.

Những phát hiện này đưa ra bằng chứng đầu tiên cho thấy vaccine có hiệu quả khi được sử dụng trước khi mang thai và có thể bảo vệ thai nhi không bị tổn thương do virus Zika và thương tổn do virus mang lại.

Virus Zika gây ra các bệnh nhẹ, giống cúm ở hầu hết mọi người, nhưng đối với phụ nữ mang thai sẽ nguy hiểm và tồi tệ hơn nhiều. Virus có thể làm giảm sự phát triển của bào thai, gây đầu nhỏ bất thường có liên quan đến tổn thương não, và thậm chí gây sẩy thai.

Hiện tại, một nghiên cứu mới trên chuột cho thấy con cái được chủng ngừa trước khi mang thai với virus Zika thì con con sinh ra không có dấu vết của virus. Những phát hiện này đưa ra bằng chứng đầu tiên cho thấy vaccine có hiệu quả khi được sử dụng trước mang thai và có thể bảo vệ thai nhi khỏi nhiễm Zika và thương tổn do virus mang lại.

Tiến sĩ Michael S. Diamond, Giáo sư Y khoa Herbert S. Gasser tại Trường Đại học Y dược Washington tại St. Louis, đồng tác giả của nghiên cứu cho biết: “Hiện nay có rất nhiều loại vaccine trong các thử nghiệm ở người, nhưng cho đến nay, không ai trong số chúng được chứng minh là bảo vệ được con người trong thời gian mang thai. Chúng tôi đã thử nghiệm hai loại vaccine khác nhau, và cả hai đều hiệu lực phòng ngừa đáng kể.”
Nghiên cứu được công bố ngày 13 tháng 7 trên tạp chí Cell .

Zika trở thành đại dịch toàn thế giới khi nó liên quan đến một dịch bệnh ở trẻ sơ sinh khi bị giun đũa ở Brazil. Không có thuốc hoặc vaccine đặc hiệu nào để điều trị hay phòng ngừa bệnh do virus trong muỗi này gây ra.

Năm ngoái, Diamond và những người khác đã phát triển một mô hình chuột nhiễm Zika bắt chước sự nhiễm trùng ở phụ nữ có thai. Sử dụng mô hình này, Diamond, cùng với các tác giả chính Pei-Yong Shi, thuộc Đại học Y khoa Texas (UTMB), và Ted Pierson, tiến sĩ của Viện nghiên cứu Các bệnh Dị ứng và Nhiễm trùng thuộc Viện nghiên cứu Quốc gia Health (NIH), đã đánh giá khả năng của hai vaccine để bảo vệ thai nhi trong người mẹ đã bị nhiễm virus.

Một là Vaccine tiểu phần dựa trên trình tự gen mã hóa cho hai protein có ở vỏ ngoài của virut và được phát triển bởi Moderna Therapeutics, vaccine này được thử nghiệm an toàn ở phụ nữ không mang thai và nam giới. Loại khác, dạng sống của virus đã được phát triển ở UTMB, đang được thử nghiệm trên động vật.

Theo một nghiên cứu, các nhóm từ 18 đến 20 con chuột cái đã được chủng ngừa với một trong những vaccine hoặc giả dược, và một số con được tiêm liều thứ hai của cùng một vaccine hoặc giả dược một tháng sau đó. Ba tuần sau, các nhà nghiên cứu đã đo nồng độ kháng thể trong máu của chuột như một thước đo đánh giá sức mạnh phản ứng miễn dịch của chúng. Họ phát hiện ra rằng cả hai vaccine này đã tạo ra các kháng thể có khả năng vô hiệu hóa mạnh virus Zika, trong khi các loại giả dược chưa làm được.

Sau khi chuột mang thai, chúng được làm cho nhiễm vào ngày thứ sáu của thai kỳ, để bắt chước giống với một người phụ nữ bị muỗi mang Zika cắn trong giai đoạn mới mang thai.

Một tuần sau khi bị nhiễm, các nhà nghiên cứu đã đo lượng virus trong con cái mang thai và bào thai.
Với cả 2 loại vaccine, bào thai và nhau từ những con chuột được chủng ngừa có hàm lượng nhiễm Zika rất thấp. Đối với vaccine tiểu phần, hơn một nửa số nhau và bào thai không có vật liệu di truyền của virus được phát hiện. Vaccine sống thậm chí còn hiệu quả hơn: 78% nhau thai và 83% bào thai không tìm thấy vật liệu di truyền của virus.

“Lượng vật liệu di truyền của virus trong nhau và bào thai từ những con cái được chủng ngừa chỉ cao hơn giới hạn phát hiện một chút. Không thể biết rõ ràng là lượng virus đó còn sống hay đã bị giết chết”, Diamond, giáo sư về vi sinh phân tử, bệnh lý học và miễn dịch học cho biết.

Ngược lại, lượng vật chất di truyền virus có thể phát hiện được trong các nhau thai và thai nhi của những con chuột chưa chủng ngừa cao hơn hàng trăm đến hàng ngàn lần.

Các nhà nghiên cứu đã lặp lại thí nghiệm với những con chuột khác nhau để có thể đánh giá được con cái khi sinh. Không có con cái nào trong nhóm dùng giả dược cho kết quả tốt. Những con cái mang thai bị ốm nặng, nhiều bào thai có mức độ nhiễm trùng cao và chết trong tử cung, và các nhau thai bị tổn hại nghiêm trọng. Ngược lại, các con cái đã tiêm chủng vẫn khỏe mạnh, tất cả các con của chúng được sinh ra mà không có dấu hiệu rõ ràng của thương tổn từ virus, và các trong đầu các con non không phát hiện có virus Zika.

Diamond nói: “Nói chung, hầu hết các bác sĩ không muốn chủng ngừa cho các bà mẹ trong thời kỳ mang thai khi gây ra các phản ứng miễn dịch có thể gây hại cho bào thai. Nhưng nếu bạn đang ở trong một khu vực đang có Zika, bạn phải chủng ngừa trong thời kỳ mang thai vì nguy hại do nhiễm Zika gây ra là tồi tệ hơn là các lý thuyết thương tổn qua trung gian miễn dịch.”

Nghiên cứu này không xem xét liệu các vaccine có an toàn và hiệu quả hay không khi sử dụng trong thời kỳ mang thai. Diamond giải thích rằng những nghiên cứu như vậy thực sự không thực hiện được ở chuột, bởi vì sự thụ thai chuột chỉ kéo dài trong 19 ngày. Điều đó không tạo ra đủ thời gian cho một phản ứng miễn dịch bảo vệ xảy ra trước khi con được sinh ra.

Nghiên cứu này cũng không đề cập đến vấn đề liệu các vaccine này có hiệu quả khi phụ nữ mang thai bị nhiễm Zika qua đường quan hệ tình dục. Có thể virus Zika trong tinh dịch có thể đi đến tử cung và sau đó đến bào thai mà không thông qua đường máu.

“Câu hỏi đặt ra là, ‘Liệu sự miễn nhiễm có còn giữ được nếu virus không đi qua đường máu?” Chúng tôi nghĩ rằng nó vẫn sẽ được giữ vững, nhưng điều đó phải được kiểm tra.” Diamond nói.

Hoài Thu
Sciencedaily.com

Facebook Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *